ความเป็นมา

คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา เป็นหน่วยผลิตและพัฒนาครูที่มีพัฒนาการมาจาก “โรงเรียนฝึกหัดครูเมืองกรุงเก่า” ซึ่งก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ ๑ กรกฎาคม พ.ศ.๒๔๔๘ จนถึงปัจจุบันมีสถานะเป็นคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา โดยมีพัฒนาการที่สำคัญ ๔ ช่วงตามลำดับ ดังต่อไปนี้

---

๑. ช่วงเป็นโรงเรียนฝึกหัดครู(พ.ศ.๒๔๔๘-๒๕๐๘)
-ปี พ.ศ.๒๔๔๘ (๑ กรกฎาคม) ก่อตั้ง “โรงเรียนฝึกหัดครูเมืองกรุงเก่า” ที่หลังพระราชวังจันทรเกษม มณฑลกรุงเก่า จัดสอนวิชาสามัญอนุโลมเพิ่มวิชาครูหรือหลักสูตรครูมูลฐาน (ครู ป.)
-ปี พ.ศ.๒๔๕๘ โรงเรียนฝึกหัดครูเมืองกรุงเก่าได้เปลี่ยนระเบียบตามระเบียบการฝึกหัดครูมูลหัวเมืองของกระทรวงธรรมการ
-ปี พ.ศ.๒๔๖๗ ตั้ง “โรงเรียนฝึกหัดครูมูลกสิกรรม” ที่ตำหนักเพนียด มณฑลกรุงเก่า โดยจัดสอนวิชาสามัญ (ให้เรียนวิชากสิกรรม)
-ปี พ.ศ.๒๔๗๕ ยุบเลิกแผนกฝึกหัดครูมูลสามัญ (โรงเรียนฝึกหัดครูเมืองกรุงเก่า) รวมอยู่ใน “โรงเรียนฝึกหัดครูมูล” ที่ตำหนักเพนียดมณฑลกรุงเก่า และได้ยุบเลิกหลักสูตรครูมูล (ครู ป.)
-ปี พ.ศ.๒๔๗๖ ได้ปรับเปลี่ยนชื่อเป็น “โรงเรียนฝึกหัดครูมูล ฝึกหัดครูประกาศนียบัตร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา” โดยตั้งที่ตำหนักเพนียด จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และได้เปิดสอนหลักสูตรครูมูลกสิกรรม พ.ศ.๒๔๖๗ ตามเดิม
-ปี พ.ศ.๒๔๗๙ (๑ มิถุนายน) ได้แยกเป็น “โรงเรียนฝึกหัดครูประกาศนียบัตร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา” (โรงเรียนฝึกหัดครูชาย ซึ่งชาวบ้านเรียกว่าโรงเรียนประกาศหรือโรงเรียนผักกาด ที่กรมทหารหัวแหลม และ “โรงเรียนฝึกหัดครูสตรีประกาศนียบัตรจังหวัดพระนครศรีอยุธยา” (โรงเรียนฝึกหัดครูสตรี)) โดยเปิดสอนหลักสูตรประกาศนียบัตรจังหวัด (ครู ว.) และประกาศนียบัตรครูประชาบาล (ครู ป.บ.)
-ปี พ.ศ.๒๔๘๔ โรงเรียนฝึกหัดครูประกาศนียบัตรพระนครศรีอยุธยา ย้ายไปอยู่ที่ข้างวัดวรโพธิ์(โรงเรียนประตูชัยในปัจจุบัน) ส่วนโรงเรียนฝึกหัดครูสตรีฯ ย้ายไปอยู่ ต.หอรัตนไชย (หอพักอู่ทองในปัจจุบัน)
-ปี พ.ศ.๒๔๙๑ โรงเรียนฝึกหัดครูประกาศนียบัตรจังหวัดพระนครศรีอยุธยา เปลี่ยนชื่อเป็น “โรงเรียนฝึกหัดครูพระนครศรีอยุธยา” โดยเปลี่ยนระเบียบของหลักสูตรครู ว. และ ป.บ.
-ปี พ.ศ.๒๔๙๗ มีการยกฐานะกองฝึกหัดครูเป็นกรมการฝึกครูและยกเลิกการผลิตครู ว. ครู ป.บ. และ ครู ป.
-ปี พ.ศ.๒๔๙๘ เริ่มใช้ระบบการฝึกหัดครูของกรมการฝึกหัดครูและเปิดสอนหลักสูตรครู ป.กศ.

---

๒. ช่วงเป็นวิทยาลัยครู(พ.ศ.๒๕๐๙-๒๕๓๗)
-ปี พ.ศ.๒๕๐๙ โรงเรียนฝึกหัดครูพระนครศรีอยุธยาได้ยกฐานะเป็น “วิทยาลัยครูพระนครศรีอยุธยา” และย้ายมาตั้งที่เลขที่ ๙๖ ถนนโรจนะ (ที่ตั้งปัจจุบัน)
-ปี พ.ศ.๒๕๑๑ รวมโรงเรียนฝึกหัดครูสตรีพระนครศรีอยุธยาเข้ากับวิทยาลัยครูพระนครศรีอยุธยาเป็นวิทยาลัยครูพระนครศรีอยุธยาตามเดิม
-ปี พ.ศ.๒๕๑๗ วิทยาลัยครูพระนครศรีอยุธยาเปิดสอนหลักสูตรปริญญาตรี (ป.อ)
-ปี พ.ศ.๒๕๑๙ วิทยาลัยครูพระนครศรีอยุธยาได้ใช้หลักสูตรสภาการฝึกหัดครูสอนระดับ ป.กศ.สูง และ ค.บ. (๒ ปี)
-ปี พ.ศ.๒๕๒๓ วิทยาลัยครูพระนครศรีอยุธยาได้เปิดสอนหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต ค.บ.(๔ ปี)
-ปี พ.ศ.๒๕๒๔ วิทยาลัยครูพระนครศรีอยุธยาได้ใช้หลักสูตรสภาการฝึกหัดครู พ.ศ.๒๕๒๔
-ปี พ.ศ.๒๕๒๘ วิทยาลัยครูพระนครศรีอยุธยาเปิดสอนโดยมีระบบหลักสูตรสาขาวิชาอื่น นอกเหนือจากสาขาวิชาชีพครูด้วย

---

๓. ช่วงเป็นคณะครุศาสตร์ สถาบันราชภัฏ(พ.ศ.๒๕๓๘-๒๕๔๖)
-ปี พ.ศ.๒๕๓๘ (๒๕ มกราคม) วิทยาลัยครูพระนครศรีอยุธยา เปลี่ยนสถานะเป็น “สถาบันราชภัฏพระนครศรีอยุธยา” และเกิด “คณะครุศาสตร์” ขึ้นเป็นส่วนราชการที่มีภารกิจจัดการศึกษาตามหลักสูตรสาขาการศึกษา

---

๔. ช่วงเป็นคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏ(พ.ศ.๒๕๔๗-ปัจจุบัน)
-ปี พ.ศ.๒๕๔๗ คณะครุศาสตร์ สถาบันราชภัฏพระนครศรีอยุธยา เปลี่ยนสถานะเป็น “คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา” ตาม พ.ร.บ.มหาวิทยาลัยราชภัฏ พ.ศ.๒๕๔๗
-ปี พ.ศ.๒๕๔๘ จนถึงปัจจุบัน คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา มีพัฒนาการในการผลิตและพัฒนาครูต่อเนื่องมานับรวมทั้งหมดเป็นเวลา ๑๐๓ ปี มีการขยายการจัดการศึกษาครอบคลุมตั้งแต่ระดับก่อนประถมศึกษา ประถมศึกษา มัธยมศึกษา ปริญญาตรี ปริญญาโท และปริญญาเอก มีการจัดการเรียนการสอนสาขาการศึกษาหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต(ค.บ.)(๕ ปี) จำนวน ๗ สาขาวิชา คือ สาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย สาขาวิชาคณิตศาสตร์ สาขาวิชาคอมพิวเตอร์ศึกษา สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ทั่วไป สาขาวิชาพลศึกษา สาขาวิชาศิลปนาฏดุริยางค์ และสาขาวิชาสังคมศึกษา นอกจากนี้ยังได้เปิดสอนหลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษา หลักสูตรประกาศนียบัตรบัณฑิต(ป.บัณฑิต)วิชาชีพครู และการบริหารการศึกษา หลักสูตรครุศาสตรมหาบัณฑิต(ค.ม.) การจัดการเรียนรู้ และการบริหารการศึกษา และหลักสูตรครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต(ค.ด.) การบริหารการศึกษา โดยจัดการศึกษาร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการบัณฑิตศึกษาด้วย